EDITORYAL - Political will

Miabot og 22 ka toneladang basurang ang nahipos sa 11 ka kilometrong gipahigayonan sa cleanup drive nga gihimo diha sa Bulacao River sa Cebu City niadtong nakalabay nga adlaw nga Sabado. Nakolekta kini sud lang sa upat ka oras.

Hugot ang kampanya sa Department of Environment and Natural Resources palimpyohan ang mga sapa dinhi sa nasud ug ang mga local government units maoy gitahasan paghimo niini.

Usa sa gipili sa Cebu City nga unahon ang Bulacao River. Way tawong di gusto og limpyong sapa sa ilang dapit. Apan aduna gyuy mga tawong walay pagpakabana.

Adunay mga kompanyang walay pagpakabana sa ilang palibot ug gihimo nilang basurahan ang mga sapa.

Apan dili lang mga pabrika o mga kompanya ang naghimo niini. Kondili hasta mismo ang mga tawong namuyo sa mga kabalayan kilid sa sapa.

Sila mismo ug wa nay lain pang angay pasanginlan nga naglabay sa nagtipun-og nga basura sa kilid sa sapa duol sa ilang balay.

Angay silang tudloan ug pasidan-an sa silot nga mahimong ipahamtang kanila, silot kay kabalo naman silang daan nga gidili gyud ang pagpataka og labay og basura. Gawas sa basura, kaning hugaw nga tubig gikan sa mga kabalayan nakatampo sab ni sa kahugaw sa tubig sa kasapaan ug niubos ang kalidad niini.

Usa kini sa mga problema, kun ang mga patigayon gani walay water treatment facility sa ilang mga establisamento,unsa nalang kaha ang mga pribadong panimalay?

Dili man kini sayon apan dili imposibleng kab-uton kun ang mga lider sa siyudad o ang mga LGUs may political will pagpahimo og centralized water treatment facility.

Apan unsaon man kaha kini paghimo nga magkinahanglan man og dakong pundo? Bisan gani ang mga kanal wala maatiman, kana pa kaha?

Ang solusyon mao ang pakig-partner sa mga pribadong kompanya. Kay kun naay material recovery facilities para sa mga solid waste, nganong wala man para sa mga tubig nga iglalabay?