Sangguniang Kabataan

Human sa nasudnong election, ang sunod nga atubangon sa Commission on Elections (Comelec) mao ang election sa barangay ug sa Sangguniang Kabataan sa Oktubre.

Human gisuspenso ang election sa SK niadtong 2013, karong tuiga may election na alang sa mga sakop sa SK nunot sa pagpatuman sa Sangguniang Kabataan Reform Law.

Ubos sa Republic Act 10742, kon ang SK Reform Act of 2015, nahatagan og bag-ong dagway ang Sangguniang Kabataan. Napabilin hinoon ang Sangguniang Kabataan (SK) chairman ug pito ka sakop sa konseho nga kinahanglang mag-edad og 18 ngadto sa 24 anyos sa adlaw sa election.

Pilion sila sa kadaghanan sa mga batan-on nga nagpuyo sa ilang komunidad. Ang matag pinili nga SK official, adunay tulo ka tuig nga termino. Samtang ang kalihim ug ang tresurero sa SK council, itudlo sa SK chairman nunot sa pagtugot sa mayoriya sa Sangguniang Kabataan.

Coterminus kon pareho ra sila og termino sa SK chair. Gipalapdan usab ang Katipunan ng Kabataan, kon Youth Assembly gikan sa mga nag-edad 15 ngadto sa 30 anyos, nagpuyo sa iyang barangay sulod sa unom ka buwan. Wala na usab kinahanglana nga magtigom pa sila kaupat sa usa ka tuig kon quarterly.

Sa bag-ong balaod sa SK, kaduha na lang sa usa ka tuig kon kausa sa matag unom ka buwan magtigom ang mga batan-on alang sa pag-review sa annual performance ug financial reports sa Sangguniang Kabataan.

Mas gipalapdan pa usab ang mga gidili ubos sa SK Reform Act. Sa section 10 sa balaod gilakip na niini ang anti-dynasty provision.  Kini ang labing unang balaod nga motuman sa Article 11, Section 26 sa Batakang Balaod.

Gilatid sa SK Reform Act of 2015 nga kinahanglang walay SK elected official nga may relasyon hangtod sa second degree of affinity o consanguinity ngadto ni bisan kinsa nga mga incumbent national, regional, o local elected official sa usa ka siyudad, lungsod o barangay level.

Ang SK Reform Act of 2015 naumol human sa daghang mga pagsaway batok sa karaang balaod sa SK nga giabusohan ug wala matarong sa pagpatuman.

Ang karaan nga SK nahimo nang gatasan ug tinubdan sa kurapsyon ug training ground sa mga batan-ong anak sa mga tang-an ug tradisyonal nga mga politiko nga dili gustong mohawa sa katungdanan nga ilang gihuptan.

Gisaway ang karaang SK nga walay tarong nabuhat gawas sa pagsige lang og solicit, pa disco, basketball ug junket nga mga biyahe.  Nga sa batan-ong edad makahibawo na silang mopasikot-sikot sa budget  sa organisasyon aron gamiton sa laing katuyoan nga sila rang mga opisyal ang makapahimulos ug mabulahan inay ang kinabag-ang ginsakpan.

Nga sa batan-ong edad listo na pagpamalit og boto tungod sa suporta sa mga tradisyonal nga mga politiko nga gilangkoban sa ilang mga apohan, ginikanan, ug mga igsuon. Butang nga gidili na sa SK Reform Act nga makadagan ug mapili ang SK candidate nga dunay relasyon hangtod sa second degree of consanguinity o affinity sa mga napili nga mga opisyal.

Gipatas-an usab ang edad sa molangkob sa ginsakpan sa SK gikan sa 15 hangtod 30 anyos. Matud ni Comelec-7 regional director Nick Mendros nga sa maong pamaagi mamenosan ang pag-house ug pagpakaon sa mga batan-on nga nahimong open secret aron dili sila makabotar sa kontra.

Sa Oktubre ato nang masuta kun aduna bay epekto ang kausaban sa balaod sa SK.