EDITORYAL - Komplikasyon sa WPS

Nameligro ang ambisyon sa China nga makab-ot ang gitinguha niining pagtukod sa “Maritime Silk Road” sa Asya kun dili mahusay ang kasungian diha sa West Philippine Sea.

Ang Maritime Silk Road project sa China gidesinyo aron ibalik ang kaniadto rota sa ilang mga negosyante ngadto sa ubang bahin sa kalibotan.

Kinahanglang balansehon sa China ang prayoridad niini, ang pagpadayon sa iyang pangangkon sa tibuok WPS, ug ang pagpadayon sa maayong relasyon niini sa mga silingang nasud.

Ang WPS dako og papel sa mga ambisyon sa China, kini tungod kay mao lamang kini ang labing maayong rota sa iyang komersyo padung Indian Ocean, lahos sa Africa ug Uropa.

Mismo ang Chinese Academy Social Science scholar nga si Xue Li miingon nga kinahanglan usbon sa China ang polisiya ug estratehiya niini sa South China Sea (WPS). 

Husto si Xue, unsaon man kaha paglusot sa mga barko sa paninda sa China sa WPS kun iyang makaaway ang mga nasud sa Southeast Asia?

Sa uwahing regional security forum didto sa Malaysia, giusab sa China ang tonada sa ilang pamahayag pinaagi ni Chinese Foreign Minister Wang Yi, matud niya gihunong na nila ang “reclamation” apan magpadayon sila pagtukod sa mga pasilidad sa mga artipisyal nga islang ilang gihimo.

Matud niya di sila hulga sa seguridad, di nila baldahon ang kagawasan sa pagnabigar sa maong dapit ug ang mga pasilidad alang kini sa maritime safety ug uban pa. Apan giangkon niya nga gamiton nila kini sa pagdepensa sa ilang teritoryo kun gikinahanglan.

Di angay magmaya ang Pilipinas sa pagbahar sa mga pamahayag sa China kay kun buot huna-hunaon, nakab-ot na sa China ang gusto niini sa WPS ug lisod nang bawion ang maong mga teritoryo.

Sa gibuhat sa China, mura’g mag-anad-anad na lang ang mga Filipino ug ubang claimants nga dunay presensiya sa China diha sa ilang tugkaran. Kinsa kahay makapasalig nga way engkwentrong mahitabo.