EDITORYAL — Mahalagang testigo

BUKAS (Hulyo 13) ay haharap sa impeachment trial ni Vice President Sara Duterte ang kanyang dating chief of staff na si Zuleika Lopez. Pinadalhan na si Lopez ng subpoena noong nakaraang linggo. Pinahaharap siya para tumestigo kaugnay ng Article IV ng impeachment complaint na tumatalakay sa grave threats laban kina President Ferdinand Marcos Jr., First Lady Liza Araneta-Marcos at dating House Speaker Martin Romualdez.

Maraming ingay sa paligid kaugnay sa pagharap ni Lopez. May haka-haka kung ano ang magiging laman ng kanyang testimonya. Pero sa gitna ng lahat ng ito, dapat tandaan: hindi patama, banat, o cryptic remark ang mahalaga. Ang mahalaga ay kung ano ang sasabihin sa ilalim ng panunumpa.

Dito masusubok ang bigat ng Article IV. Matindi ang mga salitang iniuugnay kay Sara noong 2024. Hindi normal, hindi dapat binabalewala, at hindi ginagawang biro ang anumang pahayag na may bahid ng pagbabanta laban sa sinumang tao, lalo na sa mga matataas na opisyal ng bansa.

Pero sa impeachment, hindi sapat ang gulat o poot. Kung nais patunayan ng prosecution na ang mga salitang nabanggit, hindi lamang reckless outburst kundi impeachable offense, kailangang malinaw nilang ipakita ang koneksiyon: ano ang banta, kanino ito nakatuon, ano ang intensyon, paano ito konektado sa kapangyarihan ng public office, at bakit ito betrayal of public trust.

Sa kabilang banda, hindi rin sapat para sa defense na sabihing emosyon lang iyon, pulitika lang ito, o gawa-gawa lang ang kaso. Kapag ang isang mataas na opisyal ay nagbitaw ng mabibigat na salita, may obligasyon siyang ipaliwanag kung bakit hindi ito dapat ituring na banta sa publiko o sa institusyon.

Kaya mahalaga si Lopez bilang testigo. Kung siya ang nasa gitna ng pangyayaring nagpasiklab sa kontrobersiya, makatutulong ang kanyang testimonya para linawin kung ano talaga ang nangyari. Pribadong galit ba ito? Political threat? O seryosong paglabag sa tiwala ng bayan?

Sa impeachment, hindi sapat ang galit bilang depensa, at hindi rin sapat ang takot bilang ebidensiya. Ang kailangan ay malinaw na testimonya, matibay na dokumento, at patas na pagtitimbang ng Senado.

Dapat nang iwan ang drama sa labas ng ­bulwagan. Sa loob ng impeachment court, ang dapat ­mangibabaw ay ebidensiya. Dahil kung public trust ang pinag-uusapan, hindi sapat ang ingay. Katotohanan ang dapat manaig sa ilalim ng panunumpa.