EDITORYAL— Iresponsableng ginikanan

Permanente nalang kada semana dunay balitang dili maayo o negatibo nga nangahitabo sa atong mga kabataan diha sa mainstream media, pero mas daghan pa gyud ang mga nanggawas diha sa social media nga wala makita sa tanan.

Ma-babaye pa man o ma-lalaki, daghang makita sa social media nga klase-klaseng bullying ug bayolenteng gikalambigitan sa atong mga kabataan.

Mao ni ang resulta kun ang mga ginikanan walay pagpakabana sa kinaiyang gidak-an sa ilang mga anak, gianad nila ang mga anak nga magtubag-tubag ug magsukol-sukol sa mga maguwang, way pagtahod sa katiguwangan ug otoridad, padunggon ang mga bata og mga pagpamalikas, bayolenteng kinaiya, pakit-on og pagkamasinupakon sa balaod, kunsintidor,  pakit-on og kinaiyang pagka-pilosopo nga wala sa lugar, taphaw nga pagdisiplina, dautang mga bisyo,  bastos ug way kahadlok sa sangputanan sa ilang mga dili maayong buhat,  ug uban pang dili maayong mga gawi ug pagtulon-an—mga batang badlungon sa katilingban ang ilang gipadako.

Pero ang dali kaayong mahayon kaning Republic Act 7610 o Anti-Child Abuse ug kanang Juvenile Justice Act. Kay giprotektahan daw ang mga badlungon.

Wala nagkulang ang atong mga balaod pagprotektar sa atong kabataan, mabiktima pa na o ang sad-an tungod kay naglantaw kini sa ilang kaayohan pareho human sa trahedya o hitabo.

Ning semanaha lang, dunay insidente diin naay maestro nga gitabangan og kulata sa duha ka managsuong menor de edad sa high school, diha gyud ni nahitabo sa mismong basketball gym sa usa ka public school.

Ani gihapong semanaha, namatay ang usa ka maestro human siya gikulata og estudyante atol sa usa ka birthday party diin sila parehong imbitado.

Dili sad nato makalimtan ang nahitabo sa Tacloban City shooting sa sulod sa eskuylahan nga nikalas og kinabuhi sa mga estudyante ug niangol og daghan pipila ka bulan palang ang nakalabay. Pero nganong naingon ani naman karon ang sitwasyon? Mga estudyante wala nay respeto sa ilang mga magtutudlo.  Dili ba kaha sa mga ginikanan ning tanan gasugod?

Imposible man pud og sa mga eskuylahan ni nakat-onan sa mga bata ang pagka-bayolente ug pagkawalay maayong pamatasan.

Ang mga iresponsableng ginikanan, dali kaayong basulon ang gobiyerno, ang sistema, ang katilingban o komunidad ug uban pa pero dili sila moangkon nga silay nagkulang sa ilang responsibilidad ngadto sa ilang mga anak.