PDEA-7: Way drugas nga gi-recycle

CEBU, Philippines —  Tungod sa mga pagduda , pasangil ug alegasyon bahin sa paghipos sa mga ebidensiyang illegal nga drugas nga nangasakmit sa mga anti-illegal drug operations sa mga law enforcement agencies, ang Philippine Drug Enforcement Agency Region 7 (PDEA-7) mipahigayon og forum para mapasabot ang publiko bahin ani.

Atol sa Kapihan Kontra Droga forum nga gihimo niadtong Mayo 28 sa Dakbayan sa Sugbo, gipasabot ni Atty. Jannen Gabunada, assistant chief sa Legal and Prosecution Unit sa PDEA-7, nga ang Republic Act No. 9165 o ang Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 mao ang nag-unang legal nga basihan sa mga pamaagi sa pagguba sa mga illegal nga drugas.

Giesplikar niya ang proseso gikan palang sa pagsakmit sa illegal nga drugas sa ilang mga operasyon, nga kinahanglang kauban sa operasyon ang mga representante sa LGU, media, taga Department of Justice ug recorded kini sa video ug diha mismo sa lugar pangmarkahan ug selyohan ang mga nasakmit nga ebidensiya atol sa pag-imbentaryo.

Kinahanglang makita kining tanan sa mga representante aron pagsigurong walay binuang nga nahitabo ilabi na ang mga pasangil bahin sa pag-recycle sa mga ebidensiya. Importante nga dokumentado ang tanang proseso sa pagkustodiya niini.

Kun mapasaka na ang kaso ngadto sa korte, dili basta basta madispatsar ang mga ebidensiya tungod kay ang korte lamang maoy makamando kun angay na ba kining panggub-on sama sa pagsunog o ba kaha paglunod sa tubig.

"Naa gyud ni siyay proseso i-follow and one of these is, we need to file a Motion for Ocular Inspection of Drugs," matud  pa ni Gabunada.

Gipasabot sab ni PDEA-7 Chief Chemist Jonah Pinanonang nga inig abot sa ilang laboratoryo mahimo sila og chemistry analysis ug report nga kinahanglan mapagawas sulod sa 24-oras para sa operating units aron mapadali ang pagsang-at og kaso batok sa mga nangadakpan.

Human sa laboratory testing, ang ebidensya itugyan ngadto sa evidence custodian aron tip-igan sa evidence room sa ahensya.

"The only time it will be released from the evidence room is when there is a court order," matud ni Pinanonang.

Matud niya, ang pagkuha sa drug evidence gikan sa evidence room nagkinahanglan sad og presensya sa tulo ka awtorisadong opisyal: ang Regional Director sa PDEA-7, ang Chief Chemist, ug ang Evidence Custodian.

Sa higayon nga madawat sa korte ang drug evidence sila nay mopagawas og kamandoan kun ipaguba na kini subay sa balaod.

Atol sa pagguba sa mga illegal nga drugas, kinahanglan gyud nga naa ang mga insulating witness, lakip ang mga akusado, mga representante gikan sa Department of Justice (DOJ), mga grupo sa civil society, ug media.

Dili mahimong idispatsar o gub-on ang mga ebidensiya ilegal nga drugas kun kuwang ang mga insulating witness.

Sa kaso pud sa mga gipanglarut nga mga tanom nga marijuana  gikan sa kabukiran, gipasabot sab niya nga sunogon gyud dayun kini diha mismo sa lugar diin kini nadiskubrehan.

Magkuha lamang og pipila ka punoan para dad-on sa laboratoryo alang sa dugang eksaminasyon ug dokumentasyon.

Kaning tanan gihimo para masiguradong walay ma-recycle nga mga ebidensiya ug labaw sa tanan ang pagkawala niini.

Si Nezen Tomabini, Chief Laboratory Dangerous Drugs Regulation Officer III (DDRO III) sa Compliance Section sa PDEA-7, sa iyang bahin mipasabot sab bahin sa mga controlled precursors and essential chemicals (CPECs) nga nalista sa mga annexes sa RA 9165.

Matud ni Tomabini mao kini ang mga kemikal nga sagol sa paghimo og illegal nga drugas sama sa acetone, sulfuric acid, hydrochloric acid, toluene, ug ethyl ether.

“These chemicals are usually found in laboratories and manufacturing industries,” matud pang Tomabini. Gipasabot ni Tomabini dili ni basta lang mapalit ni bisan kinsa tungod kay kinahanglang dunay permits gikan sa ilaha sa Compliance Section para makapalit ani.

“Kasi hindi naman talaga siya pwedeng i-ban totally, because mayroong mga chemical industries or pharmaceutical industries na gumagamit ng mga chemicals na ito,” matud niya.