EDITORYAL — Leksyon sa confidential funds

Sa nagpadayung impeachment trial batok kang Bise Presidente Sara Duterte, usa sa mga giatangan og maayo sa publiko kaning pagbutyag sa mga kontrobersiyal nga “informants” nga nakadawat sa confidential funds gikan sa buhatan sa Office of the Vice President.

Matud pa sa report, naay 13 ka mga testigos nga ipresentar para sa Article 1 sa Articles of Impeachment nga namasangil sa bise sa pagwaldas sa P612.5 milyones nga confidential funds sa OVP ug sa Department of Education (DepED) gikan 2022 ug 2023.

Napresentar na sab ang ubang mga testigos nga mga representante sa bangko ug uban pa. Ug naa pay laing ipresentar gikan sa Commission on Audit.

Nahimong kontrobersiyal ang mga pangalan sa mga matud pa impormante sa bise tungod sa katalagsaon sa ilang mga pangalan nga may pagka-parehas sa mga tsetserya sama anang Piattos.

Ang Philippine Statistics Administration mibarug nga ang uban sa mga pangalang gipresentar sa OVP walay record sa ila.

Depensa hinuon sa kampo sa bise nga confidential informant kato ug dili gyud dapat ipublikar para sa ilang seguridad ug protektahan ilang kaluwasan ug katungod.

Debatihonon kaayo ning dapita sa mga polisiya sa gobiyerno bahin sa proteksyon sa mga impormante.

Naay punto ang maong rason. Ang publikasyon o pagbutyag sa mga pagkatawo sa mga impormante kun sensitibo ilang natampo para sa seguridad sa nasud mabutang gyud tinuod sa peligro ang ilang kinabuhi.

Kung wala gani, mas maayong kapunitan og pagtulon-an sa mga magbabalaod ang kasamtang hearing sa kaso, kinahanglang magpanday og mga balaod o polisiya nga kinahanglang “verifiable” gyud ang mga indibidwal nga nahatagan og confidential funds, para sa paghusay ug transparency kung asa napadulong ang kwarta sa katawhan.

Kay kun dili ni buhaton, mahimo ning buslot para makalusot pirme ang mga opisyal nga gustong kawaton ang pundo kay dili man puydeng kwestyonon.