Balik sa gibiyaan nga kalibotan

Gula 62

Iyang natukmaan nga abli ang pultahan sa ilang balay. Misulod siya. Ang kakulba misamot paghurohuro sa iyang dughan. Milahos siya sa suwambi. Ang kingki nga buntagan nagsiga pa nga gisab-ong sa usa ka haligi. Ug mao na lamang ang pagpanglurat sa mga mata niya sa iyang nakita. Bisan kuwap ang kahayag sa lamparilya nasuta niya nga ang iyang asawa ug anak naligo sa kaugalingon nilang dugo.

Midali siya pagduol sa duha ka lawas nga nagbuy-od. Daw wala siya sa kaugalingon nga misapupo sa wala nay kinabuhi niyang mga mahal sa kinabuhi. Ang dughan sa iyang asawa gitaopan sa baraw. Wala nay sapot ang lawas niini. Ang maong talan-awon igo nang nagtug-an kaniya sa matuod nga gidangatan sa iyang asawa. May agi usab sa dinunggaban ang lawas sa iyang anak.

“L-Lucia...Dodong...kinsay nagbuhat kaninyo niini...?”

Ubay sa minatay nga pagbakho ang iyang pangutana. Nangimbig siya aron ikapahungaw ug mapawong ang nagbaga nga kasakit.

Unya, samtang naggakos sa wala nay kinabuhing asawa ug anak, dihay iyang nasigpatan dapit sa ulohan ni Lucia. Iyang gipunit. Gisid-ing. Iyang nasuta kun unsa ang maong butang. Usa ka dogtag butang nga mabatonan lamang sa usa ka sundalo!

Dihay milabok sa iyang hunahuna. Miliraw ang iyang mga mata taliwala sa unaop nga kahayag sa lamparilya. Mikagot ang iyang mga ngipon. Migahi ang iyang apapangig. Miinit ang iyang kalawasan. Nagpangurog. Kini ang paspas nga sumbalihok nga iya nang nasinati sa iyang kaugalingon sa mga higayon nga may mga mananap og balatian nga mopahimulos sa kahuyang sa uban.

Mingitngit ang iyang panan-aw. Apan mipasunding sa iyang handurawan kadtong armas nga gihatag unta ni Kumander Turo kaniya. Misal-ot ang mga talan-awon sa bukid sa Kaandis. Ug mibanos ang esena sa atob. Unya dihay nagkayagaw nga mga tingog. Nagpanawag kaniya. Nagpanawag...balik sa gibiyaan niyang kalibotan! -- Kataposan