Ang lubing buang

Gisuroy ning buntaga ni Noy Mariano ang iyang patag nga kalubihan. Nalingaw siya sa pagpangdughit sa mga lahing nga bunga sa lubi. Gitapok kini niya alang sa pagkopras niini.

Unya, dala ang taas nga dughit, diin sa tumoy niini mao ang hait nga kawil alang sa pag-abis sa binulig nga mga bunga sa lubi, girumbo ni Noy Mariano ang punoan sa lubing limbaon nga maoy katapusan na lang niya nga dughitonon. Namungingi sa daghang bunga ang lubing limbaon. May binulig nga mga butong ug may usa ka bulig sab nga pulos na gayud mga lahing.

Wala mag-usik og panahon si Noy Mariano. Gidughit dayon niya ang usa ka bulig nga lubi. Giabis! Nag-atak-atak dayon ang mga lahing nga bunga sa usa ka bulig nga lubi.

Ug may namatikdan si Noy Mariano. Sa usa ka bulig nga lubi nga pulos na lahing diha sa yuta, may usa ka bunga sa lubi nga nahilahi. Pihing ang porma. Lubing-buang! Gipunit ni Noy Mariano ang lubing buang. Hilabihang gaana niini. Nakapanglingo siya nga nagkibotkibot ang baba.

"Sa usa ka bulig nga lubi, dili gyud kalikayan nga adunay mahisagol nga lubing-buang...!"

Sa ilang dapit sa baryo Bahak, si Noy Mariano mao ang nanag-iya og halapad nga kalubihan. Mao kini ang nakahatag og kaharuhay sa ilang pagpuyo ni Nang Lita. Tungod sa abot sa ilang kopras sa kalubihan, wa maglisod sa pagpatungha sa kolehiyo sila si Noy Mariano ug Nang Lita sa ilang mga anak. Lisensiyadong civil engineers na sila si Nelson ug Jimmy. Nars na usab sila si Ipen ug Daylin. Ug si Junior, ang ilang kamanghuran, mao na lamang ang gastohanan ni Nang Lita sa kolehiyo. Apan wala kini magtinarong pag-eskuyla sa kursong Accountancy.

"Problema gyud nato si Junior, Mar! Nakabalita ko nga wala na kunoy sulod-sulod sa iyang klase sa unibersidad nga iyang gitunghaan!"

"Pastilan kining bataa! Pinangga man unta nato apan usahay, di na gani mopauli sa atong balay! Ambot ba anang bataa, siya ra man ang nahilahi sa tanan tang mga anak...!"

Nahipugwat si Noy Mariano diha sa halawom nga laag sa iyang hunahuna samtang padayon nga nagakupot sa lubing-buang, sa dihang maoy nasulod sa iyang pandungog ang singgit kaniya ni Nang Lita nga ming-apas kaniya sa kalubihan ning buntaga. Sa iyang paglingi, paspas kaayo ang linaktan sa iyang asawa nga nagpaingon sa iyang nahimutangan.

"Mariano...! Mar! Pastilan, naa may mga polis sa atong balay! Nagpahibawo nga tuas prisohan sa lungsod si Junior! Gidakop nila kay nasakpan nga nagsuyop og shabu uban sa iyang mga barkada kagabii...!"

Kalit nga nabuhian ni Noy Mariano ang lubing-buang ngadto sa yuta. Gigakos niya ang naghilak nga asawa. Naitlib niya ang iyang ngabil nga naghunahuna kang Junior. Nakapanglingo siya nga mitutok sa lubing-buang diha sa yuta nga mao ray bugtong nahilahi diha sa usa ka bulig nga lubi. Ug diha sa lubing-buang, daw mihulma ang panagway sa badlungon niyang anak! (Kataposan)