Lana sa ungo  gitangag sa iring itom

Kinahanglan nga magtinir ka gyud ini, Undo, nagkanayon si Noy Pistoy nga midunol sa usa ka garapa nga gamay nga dunay sulod nga lana. “Pangontra  ni sa mga ungo...”

“Dili na tingali kinahanglan nga magtinir ko ini, Noy,” tubag ni Undo Masyong nga ingon sa dili motuo sa mga ungo-ungo.

“Wa ka kahibawo nga patay na si Omeng,” niini pa nga mitutok sa ulitawong guwang. “Gibugno sa ungo...”

“Mao ba, Noy Pistoy,” ni Undo Masyong pa nga ingon sa wala matandog sa nahitabo sa ilang silingan nga nagpuyo didto sa kiliran sa bungtod.

“Sige na, kuhaa na ni, dawata ni, o,” ug gipugos gyud ni Noy Pistoy si Undo Masyong sa pagdawat sa gamay’ng garapa. “Depensa ni batok sa mga ungo, basta tuo lang nako...”

Gidawat na lang ni Undo Masyong ang lana ug iyang gisulod sa iyang bolsa ug unya mibiya sa nahimutangan ni Noy Pistoy.

Ulitawong guwang si Undo Masyong kay sa edad niyang kuwarenta anyos wala pa siya maminyo. Dili man unta bati og  nawong kini si Undo Masyong apan nganong miabot man siya niining edara, mao ni pangutana nga si Undo Masyong ra gyud ang nahibawo. Hinuon, duna man siya’y gikaibgan dinhi sa ilang dapit nga usa usab ka dalagang guwang, si Monica nga anak sa magtiayong Pelis-Goria, nga nadungog nga panlibonan ug may nakakita nga silingan nga nagtuwad didto sa darohan. Wa mahibawo si Undo Masyong niini, kay maikog pod ang mga silingan nga mosulti kang Undo bahin sa mga ginikanan ni Monica.

Usa ka gabii, dihang namisita si Undo Masyong sa ilang Monica, dala niya ang lana nga pangontra sa ungo ug tuod man dihang nagkaatubangay na sila si Monica, kalit lang nga gigil-asan si Monica ug nananghid nga modalikyat og kadiyot sa kusina.

Nahibulong si Undo Masyong sa gipakitang lihok sa dalaga. Unya, morag nabatyagan ni Undo Masyong nga ingon sa miinit ang garapa nga gisudlan sa lana ug mituhop kini sa iyang panit sa paa.

Iyang gikuha ug gitan-aw. Nakugang siya kay mibukal ang lana. Miawas kini.

Ug dinhi may misantop sa iyang hunahuna, ungo kana si Monica? Ug unya kalit lang may usa ka iring itom, ambot diin gikan, nga mikalit lang paghamag kang Undo Masyong ug natagak ang lana sa ungo ug unya gidali pagtangag ang garapa ug milayat kini agi sa bentana. Wala mananghid si Undo Masyong kang Monica, hilabihan niyang kuyawa sa iyang nasaksihan, midalidali siya’g kanaog sa silong ug mipauli sa ila.

Pag-abot niya sa ilaha, maoy iyang nakita ang garapa nga diha na sa ibabaw sa pasistor. Nagbukal gihapon kini. Karon, mituo na siya kang Noy Pistoy nga albularyo nga duna gyud diay ungo ug kadtong iring itom nga mitangag sa garapa nga gisudlan sa lana pangontra sa ungo mao kadto si Monica nga nahimong iring itom.

Tinuod gyud diay ang tabitabi bahin kang Monica, ni Undo Masyong pa sa hilom. Ug nakahukom siya nga dili na magpakita kang Monica. -- Kataposan