“Ghost sellers,” mga kakunsabo pangkasohan

CEBU, Philippines — Padayon ang case build up ug gilauman ang pag-ila sa mga personalidad nga nalambigit ug ang pagpasaka og mga kasong legal sa kontrobersiyal nga transaksiyon sa yuta sa Commission on Audit (COA) nga gimarkahan tungod sa presensya sa gitawag og “ghost sellers” sa Mandaue City.

Kini human giendorsar sa Mandaue City Legal Office ang ilang report ngadto sa opisina sa Mayor, subay sa nadiskubrehan sa COA nga dunay iregularidad sa pagpalit sa yuta sa kagamhanan sa siyudad.

Matud pa, niadtong Mayo 26 gipahibalo sa City Legal Office nga nadawat niini ang usa ka COA Audit Observation Memorandum (AOM) may kalabotan sa yutang gipalit sa siyudad sa Barangay Cambaro.

Sumala sa mga auditor, unom ka mga indibidwal nga nalistang nibaligya sa ilang yuta, hagbay ra diay nangamatay, pero nakapirma gihapon sa deed of sale sa panahon nga patay na sila.

Human madawat ang memorandum, gimando ni Mayor Thadeo Jovito "Jonkie" Ouano ang City Legal Office nga mohimo og pormal nga imbestigasyon sa maong transaksiyon.

Sa usa ka interbyu, miingon si City Administrator Gonzalo Malig-on niingon nga nadawat na nila ang kopya sa inisyal nadiskubrehan sa COA niadtong Hunyo 2, 2026 kalakip ani ang mga legal nga rekomendasyon nga mahimong buhaton sa siyudad.         

“Kay usahay ang makita man gud kay ang mga opisyal nga dokumento lang sama sa deed of sale ug MOA, pero kinsa man gyud ang mga tawo sa luyo ani, kinsa ang nagduso ani,” matud ni Malig-on.

Girekomendar usab sa legal office ang pagpasaka og mga kaso batok sa mga nagpaluyo sa transaksiyon.

Kaning yutaa dunay gilapdon nga 4,000-square-meter diha sa Barangay Cambaro nga nagkantidad og P32 milyones.

Para kang Malig-on, dili makatarunganon ang pasangil nga oversight lang ang nahitabo, ilabina nga ang mga rekord nagpakita nga adunay mga tag-iya sa yuta nga namatay na sukad pa niadtong 2004.

Nakita sab nga ang mga dokumento sa transaksiyon daw dili husto ang pagproseso, lakip ang kakulang sa mga identification card, notarization, ug mga testigo.

“Mao na nga mosulod gyud mi og mas lawom, base sa rekomendasyon sa city legal office, aron mailhan dili lang ang mga mipirma kundili apil ang mga nagpadagan ug nagduso ani,” matud ni Malig-on, kay giingong dako ang kadaot nga nahimo niini sa siyudad.

Sumala sa rekord, P16 milyones na o katunga sa kantidad ang nabayran sa siyudad. Tungod sa anomalya, dili na padayunon sa pagpalit sa siyudad ang maong luna nga para unta himuong relokasyon.

Modemanda ang siyudad sa pagbawi sa nabayad na ug pasakaan og kasong kriminal ang mga nagpaluyo niini.

Nagsugod ang transaksiyon niadtong 2024, samtang ang tseke sa bayad giisyu niadtong Hunyo 24, 2025, usa ka semana sa wala pa milingkod sa puwesto si Mayor Ouano. IBM BANAT NEWS