EDITORYAL — CBRT nabiyaan na sa panahon

Wala pa gyuy klaro ning kapuslanan sa Cebu Bus Rapid Transit nga gigastohan og bilyones ka pesos nga para unta mapalambo ug mapagaan ang gibug-aton sa dagan sa trapiko sa Cebu City.

Hangtud karon, nagpabilin gihapon kini nga wala nahuman, gipasudlan naman gani og biyahe sa ubang pasaheroan ang ekslusibo nilang agianan sa Osmeña Boulevard.

Ang Cebu Bus Rapid Transit (CBRT) system pormal nga gisugdan og plano adtong tuig 2008 hangtud 2010, pero ang konsepto ani gisugdan og hisgut ato pang mga naghinapos nga bahin sa dekada 90. Pebrero 27,2023  kini unang nasugdan og trabaho, 13 ka tuig gikan sa pagplano.

Gikuha ang konsepto niini sa Rede Integrada de Transporte sa Curitiba, Brazil ug dunay ubang desinyo nga gikuha gikan sa bus rapid transit systems sa Seoul, South Korea ug Guangzhou, China.  Pero ang ilaha, dugay na kaayong natukod ug nag-operate.

Sama anang Rede Integrada de Transporte sa Brazil nga 1974 pa nagpadagan sa ilang bus.

Pero diri sa Cebu City adto lang September 17,2025 unang nakapahigayon og dry run ug partial operation adtong lang Marso 13, ning tuiga. Niabot og 26 ka tuig ayha pa gyud kini naka-operate, pero partial palang gihapon.

Kaning CBRT, bag-on tuod sa Cebu, apan panahon pa ni ni Mampor sa ubang nasud. Pwerteng dakoa na sa kalainan sa traffic niadtong 2010 sa dihang una kining giplano itandi sa karon.

Sa sinugdanan, P10.6 bilyones ra ang kinahanglang budget niini, apan pag 2017 nisaka na kini sa P16.3 bilyones  dayun kataposang projected cost niadtong 2023 hangtud karon moabot naman og P28.78 bilyones—pero partial palang gihapon ang operasyon.

Sa ato pa, mosaka pa gyud kini kay kay Package 1 palang ang hapit makompleto kanang gikan Cebu South Bus Terminal (CSBT) hangtud Fuente Osmeña Circle ug Provincial Capitol area.

Naa pay Package 2 nga gikan sa South Road Properties (SRP) hangtud sa CSBT via Natalio Bacalso Avenue ug Package 3 gikan sa Provincial Capitol area hangtud sa Cebu IT Park.

Kung overhead rail system pa tingali ang gipili, dili gyud niini maapektahan ang traffic ug mas moderno pa.