178 ka sakong NFA rice nausik, gilabay nalang

CEBU, Philippines — Gilabay na lang ang 178 ka sakong bugas nga gitagana unta alang sa mga molupyo sa lungsod sa Bantayan human kini gideklarar nga dili na angay kan-on sa tawo tungod sa agup-op ug pagkadaot samtang gitip-igan sa bodega sulod sa kapin usa ka tuig.

Ang maong mga bugas, nga tag 50 ka kilo kada sako, kabahin sa 350 ka sakong National Food Authority (NFA) rice nga gipalit sa miaging administrasyon niadtong 2024.

Sumala ni Bantayan Municipal Disaster Risk Reduction and Management Office (MDRRMO) head Mario Marlon Pacaña, gitagana ang mga bugas alang sa stockpile sa lungsod nga mahimong ipanghatag panahon sa mga kalamidad ug emerhensiya.

Matud ni Pacaña, namatikdan niya ang kahimtang sa mga bugas nga gi-stock sa bodega sulod sa evacuation center human makalingkod si Mayor Alex Layese ug nabalik ang mga personnel sa ilang tagsa-tagsa ka opisina.

“Before July 14, nakita na nako dito ang bugas sa bodega nga murag gi-abug-abugan na,” matud ni Pacaña sa pakighinabi sa telepono.

Niadtong Hulyo 14, mihangyo siya sa Municipal Health Office (MHO) ug Municipal Agriculture Office (MAO) nga susihon ang mga bugas tungod sa mga timailhan sa nangadaot na ni.

Sa inisyal nga pagsusi sa sanitary inspector ug mga personnel sa agrikultura nakita nga nausab na ang kolor sa bugas ug naa nay agup-op nga insekto, apan wala dayun sila nakadesider kun puyde pa kining kaonon sa tawo.

Tungod niini, nakig-coordinate ang MDRRMO sa NFA aron masusi ang bugas.

Sa resulta inspeksyon nga gipagawas niadtong Agosto 1, 2025, gideklarar sa NFA nga dili na puydeng kaunon.

Niadtong Agosto 12, 2025, gipahibalo sa MDRRMO ang Commission on Audit (COA) kalabot sa resulta ug mihangyo nga ipanglabay nalang ang 178 ka sakong bugas.

Pero matud ni Pacaña, naabtan pa og kapin usa ka tuig ayha pa gitugot ang paglabay niini subay sa proseso kay kwarta sa katawhan ang gipangpalit niini.

“Kay naa man day mga proseso nga buhaton,” matod niya.

Sumala sa opisyal nga Facebook page sa lungsod, gisaksihan sa mga representante sa COA ug mga department head nga sakop sa Municipal Disposal Committee ang pag-dispose sa mga bugas niadtong Huwebes.

Gidala ang mga bugas sa Central Material Recovery Facility (CMRF) aron pasagdan nga madugta ug magamit sa vermicomposting o paghimo og abuno.

Aron dili na mausab ang maong insidente, miingon si Pacaña kinahanglan nang monitoron pirme ang mga suplay nga mosulod ug mogawas, ug mosubay sa mga petsa sa pag-expire sa mga gitipig nga produkto sa ilang bodega.— IBM BANAT NEWS