EDITORYAL - Lalis sa photocopy vs orihinal

Usa sa mga gihisgutan og maayo sa mga netizens diha sa social media ang kabahin sa kung ang “photocopy” makonsiderar ba nga original copy.

Nagsugod ni tungod sa testimonya sa ahente sa National Bureau of Investigation nga si Senior Agent John Mark Calilung nga nidetalye sa prosesong iyang gigamit ug gibuhat para pagpreserbar ug pag verify sa video ni Vice President Sara Duterte sa usa ka Zoom press conference niadtong November 2024 diin gialegar nga gibutyag niyang naa siya gisuholang tawo para patyon si Presidente Ferdinand Marcos Jr., iyang asawa ug ig-agaw.

Dihang gipresentar ang mga photocopies ug digital evidence isip mga balidong ebidensiya gikwestyon kini sa depensa ang maong mga dokumento kay photocopy ra lagi.

Gipistahan sab kini dayun sa mga netizens, gikwestyon nga kanus-a pa nahitabo nga ang photocopy isipong original copy. Naa pay nibiay-biay nga magpa photocopy siya og daghang kwartang papel de bangko para modato na siya.

Sagad sa mga nagkomento ug nagbiay-biay dili mga eksperto ug dili mga abogado, apan maoy garboso kaayong nag post sa social media sa ilang nahibaw-an.

Pero nakabalo naman gyud baya ang tanan nga kung wala kay mapresentar nga orihinal nga kopya, mahimong dawaton ang photocopy isip pamatuod basta kini balido ug beripikado sama anang pagtatak og “certificed copy” gikan sa buhatan diin kini gikuha o niisyu.

Mismo ang Korte Suprema  sa kasong People v. Lastimosa niadtong Pebrero 2025 niingon nga ang photocopy madawat isip pagmatuod sama gihapon sa orihinal nga kopya.

Apan naay mga kondisyon ang pagdawat sa photocopy, kinahanglan kining pamatud-an ug dunay proseso para niini.

Bugtong ang mga hukom ug mga eksperto lamang ang makaingon kun kaning photocopy mao ba gyud ang kopya sa orihinal.

“Samtang wala pa man matino ang tubag bahin ani, mas labing maayo tingali sa publiko nga paabuton ang hukom ug hunongon nang makapadugang sa kalibog ug makapainit sa ulo sa uban.”

Walay laing gipangita ang katawhan, ang kinabag-an sa mga Pilipino aning impeachment trial batok kang Bise Presidente Sara Duterte kondili ang kamatuoran ug hustisya para sa tanan.