EDITORYAL - Bayolenteng katilingban

Dili na bag-o sa mga Pilipino ang mga bayolenteng krimen sa mga komunidad niini. Gani nahimo na kining mga sentro sa lantugi sa mga tawo kung unsay angayang buhaton ug kung unsay dili angayang buhaton.

Bisan gani sa mga eskuylahan, wala na kini palabya kay diha na gyud mismo nanghitabo ang krimen ug ang mga aktor o mga nagbuhat ani, mga estudyante pa gyud, biktima man o ang mismong nagbuhat sa krimen.

Gikan sa tuig 2025 hangtud rung tuiga, lima na ka mga bayolenteng krimen ang nahitabo sulod sa mga publikong eskuylahan ug sa usa sab ka pribadong eskuylahan.

Ang pinakagrabe kadtong nahitabo sa Tacloban City diin tulo gyud ka estudyante ang namatay og 20 ang nangaangol human namusil ang duha ka menor de edad sab nga mga estudyante.

Dunay dakong kakulangon ang katilingban nganong ingon ani na ang kinaiya karon sa mga kabataan nga bayolente na og hunahuna.

Mabasol ning tanan sa mismong katilingban diin sila magdako. Tungod kay kumon na kaayo ug naanad na ang mga kabataan sa bayolenteng kinaiya kay ilaha ning nakita diha mismo sa ilang mga pamilya, ug sa ubang mga hamtong sa ilang lugar.

Maong dili na angay ikatingala nganong naingon ani ang kabataan karon, kay nagdako sila nga normal na ang bastos,  wala nay pagtahod bisan sa Ginoo, wala na hatagi og bili ang kinabuhi, di na mobati og kalooy, kalagot ug garbo ang nagpatigbabaw, panimalos ug dili na makamaong mopasaylo sa uban.

Pero, mas ganahan dayun ang uban nga basulon ang Republic Act 7610 o Anti-Child Abuse Law sa nasud, apil ang mga nangamahan niini nga klarong dunay kolor pamolitika ang tumong ug dili kaayohan sa kabataan. 

Ang RA 7610, balaod ni nga nagprotektar sa mga inosenteng kabataan, biktima man o nakasala. Pero wala ni ga exempt sa tulubagon sa mga batang malapason sa balaod. 

Tungod man gud sa kakulang sa kahibalo sa mga tawo bahin aning balaora, mas sayun lang para nila ang pagpanaway inay tan-awon ang kaayohang proteksyon para sa mga kabataang mabiktima sa mga krimen.

Angay lantawon kun mas daghan bang naalaot aning balaora kun itandi sa mga napanalipdang kabataan.