Basura

Hinaut nga niining panahona, masulbad na gayud ang perennial, and seemingly walay kasulbaran nga problema sa basura, nga nakatagad na kini sa kadagkuan sa gobiyerno, sa mga environmental advocates ug industry stakeholders, diin sa panagtigom nga gihimo, mitimaan sila’g kasabutan ug hinugpong nga commitment “to address garbage crisis.”

Matud sa release sa The Freeman, “The pledge-signing, led by Governor Pamela Baricuatro and joined by members of the Provincial Board, Cebu mayors, and international experts,“ sa tinguha nga ma-pursued ang long-term waste management solutions.

Long term, sa ato pa, molungtad og dugay, dili kay kutob lang sa papel, mga pledges, ug press releases. 

Padayon: “The conference gathered representatives from government, the private sector, and civil society to discuss actionable strategies as Cebu faces rising waste output driven by population growth and urbanization. The strain on existing systems has led to clogged drainage, overburdened landfills, and increasing environmental and public health risks.”

Nindot, kay finally, gihatagan na kini og pagtagad sa goboyerno ug sa private sectors nga nagpakabana. Dugay na man gud kini nga problema, long before the Binaliw incident.

Mao ni ang giingon nga retroactive, sa ato pa, literally, kanhi problema, karon ang sulbad.  

Sama sa of Ecological Solid Waste Management Act of 2000, nga karon pa tingali kini i-enforced, nga mas lisud na hinuon karon ang pagpatuman gumikan sa pagka-critical ug pagka-severe na sa problema.

Of course, ang gikinahanglan dinhi, mao ang cooperation gikan sa katawhan mismo, nga kon buot hunahunaon, sila ra man usab ang maghugaw-hugaw.

Ang Singapore giila nga “zero waste country” Giunsa man ni nila?

 Of course, daku og gasto.

Apan, daghan man tingali’g kwarta ang Cebu City. One at a time lang, anam-anam lang.

Tubag sa Google: Singapore fights waste through a "Zero Waste Masterplan" focused on high-tech incineration, which reduces waste volume by up to 90% while generating electricity.

Key strategies include mandatory e-waste/packaging reporting.”

So, waste-to-energy (WTE) incineration. Can’t we afford it?

Ang atong mga opisyal naghisgot man pag-establish og mga Materials Recovery Facilities (MRFs) sa mga barangay, to support waste sorting, processing, and recycling, helping reduce the volume of garbage sent to landfills. Kini lang una.

Pupariha ra man tingali ni sa incinerator.

.Anyway, gumikan sa ka-limited sa yuta nga himuong landfills, didto sa Singapore, ilang i-incinerate ang mga non-recyclable wastes pinaagi sa ilang mga planta sa WTE.

Niini nga process, ma-reduced ang panginhanglan sa mga landfills by 90%, ug sa samang higayon maka-provide pa og elektrisidad ngadto sa kabalayan. oil

Dili nato ma-diha-diha dayon pagkopya ang gihimo sa Singapore.

Ug sa kanunay natong gibalik-balik dinni, Singapore is clean, green, and disciplined.

Sa disciplined lang daan, lisud kining sundon, o i-imitate, natong mga Pinoy.  

Ang mga stakeholders nagkanayon nga ang pagpirma sa mga pledges marks a concrete step toward coordinated action, emphasizing that sustained collaboration—both local and international—will be key to turning the tide on Cebu’s waste crisis.

By the way, bahin sa oil products deregulation, “Energy Secretary Sharon Garin remarked that our oil industry deregulation law is good only in normal times but problematic during a crisis.”

Ikaw, uyon ka?