Kada adlaw 'gi-torture'

CEBU, Philippines — Gibutyag sa National Bureau of Investigation 7 (NBI-7) Medico Legal Division nga blunt traumatic injuries ang hinungdan sa kamatayon sa person deprived of liberty (PDL) nga si Fernando Abapo Prajes sa Cebu City Jail Male Dormitory, base sa autopsy examination niini.

Si Prajes namatay niadtong Abril 26, kapin sa usa ka buwan human kini gitanggong sa maong prisohan tungod sa kasong statutory rape nga naglambigit sa 11-anyos nga batang babaye.

Kagahapon, Abril 30, si Doctor Rene Cam, medico-legal officer sa NBI-7, nipakita og mga hulagway sa aktuwal nga mga samad ug bun-og nga naangkon ni Prajes, lakip na ang grabeng mga bun-og sa ubos nga bahin sa iyang paa ug ang paghubag sa iyang scrotum o itlog.

Matud niya nga ang maong mga samad ug bun-og resulta ni sa pagbunal gamit ang magahi nga butang  nga iyang gituohang halos kada adlaw gibuhat kaniya.

“Grabe niyang injury kay luyo sa paa. This is like kanang hazing na i-paddle ka,” sigon ni Cam.

“The deceased was only in prison inside the BJMP for only I think one month. But these injuries did not occur earlier—meaning this could have happened almost every day. Kung gusto siya paddle-lon, paddle-lon gyud siya,” dugang niya.

Gipasabot sa forensic expert nga ang mga samad ni Prajes sa iyang mga paa maoy hinungdan sa pagkawala sa dul-an sa 1,000 cubic centimeters o usa ka litro sa dugo, nga matud pa wala na maagwanta sa iyang lawas ug sa kataposan miresulta sa iyang kamatayon.

Dugang pa niya nga ang kasakit nga gibati miresulta usab sa neurogenic shock nga lisud agwantahon sa usa ka tawo.

Namatikdan usab ni Cam nga ang blunt traumatic injuries presko pa kaayo nga nagpasabot nga bag-o lang siya gibunalan og gahi nga butang.

 “Ang death certificate man gud I cannot also blame the doctor kay tingali wala pod ni niya tan-awa. Pag-abot lang niya didto kay DOA (dead on arrival) man, so niingon lang siya na sudden cardiac death,” matud niya.

Gihatagan usab niya og gibug-aton nga ang namatay nga PDL wala’y problema sa kasingkasing, sukwahi sa mga nauna nga gi-report.

Siya niinsistir nga ang sudden cardiac death nahitabo human sa usa ka antecedent nga hinungdan sama anang traumatic injuries.

“The cardiac arrest is secondary to an antecedent cause. Kini (blunt traumatic injuries) maoy una. Ang cardiac arrest happened as a consequence,” matud niya niya.

Duna sab kini mga samad o bun-og sa duha ka siko sa namatay nga gihulagway ni Cam nga mga “defense wounds.”

Si Cam miingon nga nangayo na og kopya ang Commission on Human Rights 7 sa ilang forensic examination results alang sa ilang gihimong imbestigasyon.

Sa laing bahin, ang National Office of the Bureau of Jail Management and Penology (BJMP) miangkon usab sa bag-ong mga kalamboan ug nipasabot nga makatabang kini sa padayong imbestigasyon sa nahitabo.

 “First and foremost, that is very unfortunate and we welcome that development. In fact, makakatulong ito sa investigation natin para malaman talaga at mabigyan ng hustisya yung namatay na dapat walang nangyayaring ganyan sa loob,” matud sa tigpamaba sa BJMP nga si Jail Superintendent Jayrex Joseph Bustinera sa pakighinabi sa Banat News.

Matud niya nga gimanduan usab sa nasudnong ahensya ang BJMP-7 sa paghimo og walay gidapigang imbestigasyon sa mga piniriso o jail personnel nga nalambigit sa insidente.

Kung adunay mga indibidwal nga nalambigit, si Bustinera miingon nga mahimo silang mag-atubang sa kasong kriminal o administratiba ubos sa mga palisiya sa BJMP.

Matud niya nga kasong kriminal ang ipasaka batok sa mga PDLs nga nalambigit sa giingong pagkulata kang Prajes.

Ipaubos sab sa imbestigasyong administratiba ang mga jail personnel nga on-duty anang orasa.

“Kaya mahalaga po ang policy namin na automatic ang custodial death investigation kasi ibig sabihin baka nagkaroon ng of course, negligence sa personnel namin sa pagbabantay at hindi na-supervise o napigilan yung ganoong pangyayari,” ingon niya. “Of course they are liable din and we will not tolerate that.” Dugang pang I Bustinera.

“Rest assured, walang pagtatakpan at mananagot ang dapat managot,” sumala niya. Ang Banat News misuway usab og pangayo og komento gikan sa BJMP-7, apan wala pay pamahayag nga gipagawas hangtod ning pagsuwat. (BANAT NEWS)