Siyam ka baboy naay ASF

CEBU, Philippines — Gipahibalo sa labaw sa Cebu City Department of Veterinary Medicine and Fisheries (DVMF) nga nasudlan gyud og African Swine Fever (ASF) ang Cebu City human dunay nagpositibo sa maong sakit ang mga binuhing baboy gikan sa Barangay Quiot .

Apan matud pang Dr. Jessica Maribojoc sa DVMF, siyam lang sa 22 ka baboy sa Barangay Quiot ang kumpirmang positibo sa ASF.

Ang klaripikasyon subay sa pahayag ni Cebu City Mayor Nestor Archival niadtong Hulyo 27 nga adunay 20 ka baboy sa habagatang distrito sa siyudad nga gisuspetsahang natapTan og ASF.

Matud pa ni Maribojoc, kaning 22 ka mga baboy nga gibuhi sa usa ka hog raiser sa Barangay Quiot nahimutang sa hilit nga bahin sa barangay maong dali kining nakontrolar.

Sa wala sa pa gipahigayon ang ilang imbestigasyon, adunay kalit nga nangamatay nga mga baboy ug ang 19 ka baboy nga nahibilin mao ang gi-cull o gituyo og pamatay aron nga mapugngan sa syudad ang pagkaylap sa maong sakit sa ubang hayop.

Base sa pasiunang imbestigasyon sa DVMF, posible nga natapdan ang baboy human kini nga nakaikyas sa tangkal apan nauli kini human nga nadakpan sa tulo ka tawo.

Padayon pa gihapon ang imbestigasyon aron matino ang gigikanan sa sakit.

Ang tag-iya sa baboy midangop sa DVMF tungod kay nasayran niini nga adunay gipakitang sintomas sa sakit ang nakabuhi nga baboy.

Sa nakuhang blood sample, nakumpirma nga duna kini ASF. Mao nga dali sab gikuhaan o blood sample ang ubang baboy ug nasuta nga siyam ang nagpositibo.

Tungod niini, gipatuman ang no movement policy sulod sa 500 metros nga radius gikan sa apektadong lugar ug gialerto ang ASF task force aron nga dili na mokaylap ang sakit sa laing barangay.

Gipasabot ni Maribojoc nga subay sa ASF control protocols, kinahanglan mapugngan ang outbreak sulod sa 15 ka adlaw.

Apan nakahukom si Archival nga hangyuon ang tag-iya sa mga baboy nga apilon og patay ang mga nagnegatibo sa sakit aron dili na makaylap ang sakit.

Niuyon sab ang tag-iya tungod kay gipasabot sab kini nga kung paabuton pa ang laing 15 ka adlaw, adunay posibilidad nga magpositibo ang nagnegatibo tungod kay close-contact kini sa mga unang nagpositibo.

Dugang pa, gasto sab kini sa parte sa hog raiser nga maglawog sa mga apektadong baboy.

Giklaro hinuon nga bisan og giisip nga “red zone” ang syudad tungod kay adunay natala nga kaso sa ASF , wala modeklara og ASF outbreak si Archival tungod kay nakontrolar na ang sitwasyon.

Padayon gihapon ang DVMF sa pagmonitor sa mga report sa kalit nga pagkamatay sa mga baboy ug gihingusgan sab ang border control tali sa mga barangay aron dili na madungagan ang kaso sa ASF.

Gipalig-on sab sa DVMF ang kampanya sa biosecurity ug sa pagparehistro sa mga hayop, ilabina sa mga hilit nga barangay tungod kay wala pay bakuna ug wala pay tambal alang sa ASF.  Giawhag sab ni Maribojoc ang tanang nag-amuma og hayop nga paghugtan ang biosecurity measures ug mo-report dayon ngadto sa ilang buhatan tungod kay mao kini ang maayong depensa aron dili mokatap ang ASF sa syudad.

Dugang awhag sab niya sa mga hog raisers nga kinahanglan magparehistro sa ilang mga baboy aron maapil sa insurance coverage sa Philippine Crop Insurance Corporation (PCIC) tungod kay makatabang kini aron dili malugi sa ilang negosyo. —Preciosa L. Bacalso/IBM