Demolisyon nagubot

CEBU, Philippines — Nagkagubot ang mga residente sa Sitio Marna, Barangay Subangdaku hman dunay pribadong demolition team  nga gipangguba ang ilang mga kabalayan niadtong Huwebes, Hunyo 25, 2026. Nagkatag sa yuta ang mga gamit sa panimalay, mga atop, ug uban pang mga debris human sa demolisyon. Nipasangil sab ang pipila ka mga residente nga adunay mga miyembro sa demolition team nga gisunog ang pipila ka mga estruktura. Matud pa sa mga residente, nagsugod ang demolisyon niadtong Miyerkules, Hunyo 24, 2026, gigamitan gyud og mga bulldozer ug backhoe ang pagguba sa ilang mga balay.

Nangayo sila karon og tabang sa Mandaue City Housing and Urban Development Office (HUDO) kagahapon sa buntag , Hunyo 25, 2026, ug gisumbong ang nahitabo kanila.

Sa pakighinabi sa media, miingon si HUDO Executive Assistant Ramy Inopiquez nga walay legal nga basehan ang demolisyon tungod kay napakyas ang demolition team sa pagpresentar og writ of demolition ug usa lamang ka court order nga giisyu nga niadto pang 2016.

Sumala ni Inopiquez, kapin sa 100 ka mga balay ang naa sa maong halos usa ka ektaryang luna. Gibutyag usab ni Inopiquez nga nakaestorya niya si Jonathan Alvarez nga team leader sa maong demolition team.

“Ako siyang gipangutana, naa ba moy writ of demolition, order ra kuno adto pang 2016, pero writ of order akong gipangita kay mao man nay final order nga i-issue sa judge,” sigun ni Inopiquez. Dugang pa niya tungod kay pribado man kini nga luna kinahanglan unta nga naay court sheriff nga nisuperbisar sa demolisyon apan walay sheriff nga nakita sa lugar.

Matud ni Inopiquez, ang demolition team mismo ang mipatuman sa demolisyon nga wala’y hustong legal nga basehan.

Miingon usab siya nga ilegal ang pagdala og bulldozer ug backhoe sa maong operasyon, ingon man ang pagtabon sa nawong sa mga miyembro sa demolition team.

Matud niya ang legal nga paagi naa gyuy name tags ang tanang nalambigit sa operasyon.

“Maong kami sa HUDO, moingon gyud mi nga ihunong ang demolition, kay wala moy legal basis pagguba og pagpapahawa sa mga tao,” sigun ni Inopiquez.

Pinaagi sa usa ka verbal agreement, gimando ni Inopiquez kang Alvarez nga walay dugang nga demolisyon hangtod dili sila  makapresentar sila og writ of demolition.

 “Illegal ilang gihimo, kinahanglan mosubay sila ug unsay gisulti sa balaod, di nila kumkumon ang balaod luoy kaayong mga tawo way ikasukol,” sigun ni Inopiquez.

Dugang pa niya, posible usab nga adunay nalapas nga probisyon sa Urban Development and Housing Act of 1992 ang demolition team.

Gipatawag na sa Office of the Mayor ang mga representante sa demolition team aron klarohon ang ilang otoridad sa pagpahigayon sa maong operasyon. Gimandoan usab ni Inopiquez ang mga residente nga dili mobiya sa lugar gawas kon adunay mapakitang legal nga dokumento ang demolition team.

Si Rogedele Layno, 39, nga nagpuyo sa lugar sulod na sa unom ka tuig nisaysay  sa ilang pait nga kasinatian sa gibuhat  kanila niadtong Hunyo 24. Atol sa interbyu, namatikdan si Layno nga walay tsinelas samtang nagsaysay sa nahitabo.  Matud sa inahan niini, giingnan sila sa demolition team nga ang mosukol kanila pakuryentihan ug bunalan. Matud niya wala sila hatagi og igong panahon bisan nalang makapanghipos, gisugdan dayun og bungkag ilang balay.

Samtang, si Bernardo Macario, 69 anyos, kansang balay hingpit nga naguba, miingon nga andam siyang mobalhin apan nangayo na lamang og bayad isip kompensasyon kay wala na siyay laing kabalhinan. IBM BANAT NEWS