Population explosion sa Pilipinas

Giingon nga by 2035, ang atong population muabot na’g 123.96 million, sumala sa projection sa Philippine Statistics Authority (PSA).  Daghana na nato no? Dinhi sa ato, mosamot na’g kahuot ang dakbayan sa Sugbo.

Ug kon magkadaghan ang lumolupyo, magkadaghan usab ang problema, sama sa garbage problem, nga maglisud gani kita pagtuman sa giingon nga  ‘no segregation, no collection’ policy.

Maghisgot kita’g basura, ang Singapore giila na zero-waste nation. Ngano man ni? Mag-Singapore-like man kaha kita? Matud sa google, “Singapore's primary waste management solutions combine advanced waste-to-energy incineration and a comprehensive Zero Waste Masterplan focused on the 3Rs (Reduce, Reuse, Recycle).”

Atong makita nga daku kaayo og role, o kapuslanan ang waste-to-energy incinerator. Kay matud dinhi, kini nga process (ang paggamit sa incinerator) “reduces the waste volume by approximately 90%, ug ang heat generated maka-produce pa og electricity.

Mao kini ang angayan ambisyunon sa atong siyudad -  ang Waste-to-Energy (WtE) Incinerator. Kana, kon maka-afford ang city hall niini. Ug sa atong Waste Management System (kon duna man) atong i-impose ang strict regulation ug enforcement sa mga anti-waste solutions. And, by the way, ang segregation anha manukad sa mga households, sa mga buhatan, sa mga patigayon, sa mga tunghaan, ug ubang mga establishments. Mahimo kaha ni nato? Sa ato pa, disiplina ang kailangan. 

 Sa ato nang gibalik-balik dinhi, Singapore is clean, green, and disciplined. Are we? Is Cebu clean and green, and most of all, are we disciplined, nga magpasagad lang kita’g lanay sa upos sa sigailyo ug panit sa mani? 

Kon maghisgot kita’g waste management ug disposal, akong tan-aw, sa Singapore, daku og role ang ilang National Environment Agency ug Ministry of Sustainability and the Environment. Mao ba usab kaha kini ang role sa atong DENR?

Ug balik sa atong main topic, population explosion. Sa projected nga population of 123.96 million by 2035, gibanabana nga ang atong madugang nga population karon, moabut og 14.76 million. Kosuga sa atong infant production no?

Unta, maoy atong panghingosgan ang food production, aron dili na kita mamalit niini gikan sa ubang kanasuran, sama sa bugas ug lamas, among others. 

For the period gikan sa 2020 hangtud 2035, ang atong average annual population growth rate is projected to be 0.85 percent.

Unya, mas daghan ang male population (by 2035, 62.64 million or 50.5%) as against the female population (61.32 million or 49%). Sa ato pa, magnihit ang mga babaye. Hinuon, mas maayo kini kay sa maoy magnihit ang mga lalake. 

Unsay imong sabut sa giingong population explosion? Google: “Population explosion refers to a sudden, rapid increase in the size of a population, particularly the global human population since the end of World War II.”

Dautang epekto sa pag-explode sa population: Modaghan ang manginahanglan sa pagkaon, mainom nga tubig, kabalayan, social ug healthcare services; mosaka ang unemployment, pollution; poverty o kawad-on nga maka-contribute sa dugang kriminalidad; overcrowding sa panakayan sa kadalanan ug kadagatan, ug sa slum areas; ug daghang pang adverse effects sa overpopulation. Katumanan kaha kini saad sa Ginoo kang Abraham nga “he would multiply his descendants as the stars in the sky?”