Mga lugar nga kabilin kinahanglang panalipdan

CEBU, Philippines —  Gipalig-on pag-ayo sa Probinsiya sa Sugbo ang panalipod sa mga “heritage sites” sa probinsya human gipirmahan ni Governor Pamela S. Baricuatro ang Executive Order No. 79 nga nagmugna sa Cebu Province Heritage Site Commission.

Ang maong lagda gipirmahan ni Baricuatro niadtong Disyembre 12, 2025 ug nagpalihok pag-usab sa Cebu Provincial Heritage Site Ordinance of 2008 nga dugay nang napasar apan karon pa lang hingpit nga ipatuman. Tumong sa komisyon ang pagdumala, pagpanalipod, pagpreserba, ug pagpaayo sa mga heritage sites sa tibuok probinsya sa Cebu.

Gihimo ang lakang taliwala sa kabalaka sa padayong pagkawala, kausaban, ug komersyalisasyon sa mga karaang estruktura ug lugar nga adunay dakong bili sa kasaysayan ug kultura.

Sumala sa EO, gikinahanglan ang usa ka komisyon aron masiguro ang parehas nga polisiya ug koordinasyon sa tanang inisyatiba sa heritage conservation sa probinsya.

"WHEREAS, there is a need to operationalize the said Commission to ensure uniform governance, technical oversight, and policy coordination for heritage conservation initiatives across the Province," sumala sa maong  EO.

Si Baricuatro mao ang chairperson sa komisyon, samtang si Provincial Administrator Atty. Joseph Felix Mari H. Durano ang executive director.

Apil sa komisyon ang Provincial Planning and Development Office, Provincial Engineering Office, Provincial Legal Office, ug Provincial Tourism Office.

Kabahin usab ang mga chairperson sa Sangguniang Panlalawigan sa turismo, imprastruktura, arts and culture, environment, ug education.

Apil sa non-government members ang representante sa National Museum of the Philippines, University of San Carlos–Department of Anthropology, Sociology, and History, ug Ramon Aboitiz Foundation Inc.

Gitugotan ang komisyon nga modumala sa mga provincial heritage sites ug mosulod sa kasabutan sa pribado ug publikong tag-iya sa mga lugar.

Usa sa labing dakong gahum sa komisyon mao ang pag-apruba ug pag-regulate sa tanang construction, renovation, ug restoration works sulod sa heritage sites, bisag pribado pa ang tag-iya. Kinahanglan na karon ang clearance sa komisyon una magsugod ang bisan unsang buhat sa usa ka declared heritage site.

Ang komisyon usab ang motino sa gitugotan nga gamit ug sakop sa trabaho sa mga heritage site nga pribado ang pagpanag-iya.

Gitahasan usab kini sa pagmentinar sa opisyal nga registry sa tanang heritage sites sa probinsya, lakip ang mga gideklarar sa mga LGU.

Ang Provincial Tourism Office ang nahimong secretariat sa komisyon ug ang order nagtugot usab sa pagpataw og administrative, civil, o criminal nga aksyon batok sa mga molapas sa balaod sa heritage protection.