Lepto outbreak

CEBU, Philippines — Giawhag sa Provincial Health Office ang  publiko nga mopatan-aw dayun sa doktor kun nagduda silang natakboyan sila og leptospirosis  tungod kay sa pagkakaron  miabot na og 117 ka mga kaso ang natala ug pito na ang namatay basi sa pinakauwahing talaan sa Nobiyembre 20.

Matud pa ni PHO officer-in-charge Dr. Mary Ann Josephine Arsenal, makaalarma na kaayo ang paspas nga pagsaka sa mga kaso  ilabi na kung itandi ni sa natala sa miaging tuig 2024.

“Mas taas karon. Wa gani kaabot og singkwenta (50) for 2024,”  matud pang Arsenal. Ang maong mga kaso nagagikan sa 14 ka mga lungsod ug dakbayan sa probinsiya.

Ang kinadaghanan gikan sa dakbayan sa Danao adunay 34 ka kaso ug duha ang patay samtang ang lungsod sa Balamban adunay 28 ka kaso ug upat ang patay; Asturias (9), Talisay (8), Liloan (5), Consolacion (8), Toledo City (1), Pinamungajan (3), Compostela (3), tagsa ka mga gidudahang kaso sa Argao, Medellin, San Francisco, ug Sibonga.

Dugang pa ni Arsenal sa 2025 gikan Enero ngadto sa Oktobre adunay 90 ka kaso ug 11 ang namatay. Apan karong buwana lang  gikan petsa uno  hangtud petsa 20, adunay 117 ka bag-ong kaso diin pito na ang nakalas.

Ipaubos pa sa confirmatory test sa Research Institute for Tropical Medicine (RITM) didto sa kaulohan ang uban kanila.

 Ang kalit nga pagsaka sa mga kaso wala ikahibulong sa IPHO tungod sa kalapad sa nasinating pagbaha atol sa bagyong Tino ug mga pag-ulan ilabi na sa mga Central ug northern Cebu.

“Ang mo declare man gud is epidemiologist kay ilaha mani nga expertise ang outbreaks,” matud pang Arsenal sa pangutana kun maisip na ba kini nga ‘outbreak.”

Sa pagkakaron puno-puno na ang mga district hospital tungod sa kadaghan sa mga pasyenteng gi-admit tungod sa mga gipakitang sintomas sa maong sakit.

Nagtuo ang PHO nga magpadayun ang pagsaka sa mga kaso  hangtud tulo ka semana kay mao ni ang gidugayon ayha makita ang mga sintomas sa leptospirosis human sa grabeng mga pagbaha ning bulana.

Ang PHO nanghatag na og doxycycline nga usa ka antibiotic nga gamiton isip prophylaxis nga sayong pangontra sa leptospirosis.

Mipasidaan si Arsenal nga makamatay ang leptospirosis kun dunay komplikasyon gani makapahunong kini sa paggana sa baga ug sa kidney.

Gawas sa antibiotics, ang PHO nihatag sab og tetanus toxoid vaccines kay dunay mga residente nasamdan samtang naubog sa baha.  Ang kagaw sa leptospirosis  nagagikan sa ihi sa ilaga makasulod sa lawas sa tawo pinaagi sa abli nga samad, masulod sa ilong o sa baba. IBM BANAT NEWS