Walay anti-venom ang DOH-7

CEBU, Philippines — Daghang mga nanggawas sa social media kabahin sa mga nakit-ang mga bitin dinhi sa Sugbu. Gani duna pay usa ka insidente didto sa Dalaguete sayo ning semanaha nga dunay mag-uuma nga namatay ug gituohang gipaak og bitin.

Apan ang Department of Health Central Visayas miangkon nga sa pagkakaron, wala silay stocks og anti-venin o anti-venom drug nga pang-alkontra sa lala sa pinaakan og bitin.

Matud pa ni Dr. Beethoven Bongon, ang toxicologist sa Department of Emergency Medicine sa Vicente Sotto Memorial Medical Center (VSMMC) sa press conference kagahapon karong pang bulan sa Hunyo sila makakuha og anti-venom.

Hinuon gibutyag ni Bongon nga dili tanang mapaakan og bitin magkinahanglan dayon og anti-venom.

“Dili tanan napaakan og bitin nagkinahanglan og injectionan og anti-venom dayon. Kay risgo man sad na pataka lang ka og inject sa anti-venom kay posible ang patient mo develop siya og allergies nga posible mopasaka sa  iyang blood pressure, maglisud og ginhawa ug uban pa. So, dili gyud na siya basta basta i inject,” matud ni Bongon.

Way lala

Matud pa niya, kadaghanan sab sa mga kasong natala nga napaakan og bitin dinhi sa rehiyon kasagaran non-venomous o dili makapatay ang nakapaak.

Sa datus sa DOH 7 sa nilabay nga tuig 2023 aduna silay natala nga snake bites , ang 30 niini sa Cebu; 15 sa Negros Oriental ug  usa sa Bohol, apan giklaro nila nga 99 percent niini dili venomous snake ang nakapaak.

Sa kaso sa mag-uuma nga gituohang napaakan og bitin didto sa Dalaguete, si Dr. Shelbay Blanco, Medical Officer sa DOH-7  miingon nga dili pa nila matumbok kung bitin ba gyud maoy nakapaak ug nakapatay niini.

Si Bongon sa iyang bahin midugang sa mga angayan buhaton kung mapaakan og bitin.

Matud pa niya dili samaran ang pinaakan ug supsopon ang dugo sa tinguhang matangtang ang lala;  dili usab higtan ug hugot ang ibabaw sa samad, mokalma lang ug dad-on sa labing duol nga tambalanan.

Dili hilabtan

Ang Department of Environment and Natural Resources nagtuo nga kining nasinating kainit sa panahon dala aning El Niño phenomenon nakatampo aning mga paggawas sa mga ihalas nga mananap sa kalasangan sama aning mga bitin.

Gihulagway sa mga opisyal nga agresibo usab ang mga mananap nga ihalas tungod sa kainit sa panahon maong dili maayong hilabtan kun makakita niini.

Matud pa ni Carlo Babiera sa DENR-7 ang kobra ug ubang klase sa mga bitin naa sa lasang, kung madisturbo ang ilang lugar tungod sa tawo ug tungod sa epekto sa panahon dunay higayon nga mobalhin kini og laing dapit.

Giawhag niya ang tanan nga batason sab ang paglimpyo sa palibot. Usa sa pagkaon sa bitin, venomous man o dili, mao ang ilaga nga sagad naa sa mga balay nga daghang lamaw o biya nga pagkaon nga wala tarunga og hipos.

Survivor

Lab-as pa sa panumdoman sa kaniadto napakaanan og kobra nga zookeeper sa Cebu City Zoo niadtong Agosto 14, 2012 nga si Ronald Aventurado ang iyang gibati human siya napaakan.

Ang pinaakan nagbilin og uwat sa iyang pulso. Matud pa niya inanay siyang nawad-an og kusog nga daw naupos ang lawas ug naparalisar. Pagabot sa tambalanan di na mabuka iyang mata ug baba ug na-coma siya og tulo ka adlaw samtang nagpaabot sa anti-venom gikan sa Camiguin.

Sumala pa sa nagkalain-laing tinubdan sa impormasyon kabahin sa mga bitin o halas dinhi sa Pilipinas, giingong dunay sobra 150 ka klase niini dinhi ug padayon ang pagkadiskubre sa uban gikan sa mga hilit nga mga isla ug kabukiran.

Apan pipila lang niini ang venomous o makapatay kun makapaak. Kadaghanan naa sa yuta samtang ang uban naa sa dagat o katubigan.  (BANAT NEWS)