EDITORYAL — Sunog bisan asa

Daghang mga natalang mga dagkong sunog sa lain-laing bahin sa kalibotan karon, apil na dinhi sa Pilipinas, tungod ni sa El Niño nga diin init kaayo ang temperatura ug gamay ra ang ulan samtang nagkagrabe sad ang epekto sa climate change.

Ning semanaha lang dinhi sa ato, naay natala nga dakong sunog sa sikat kaayong Chocolate Hills sa Bohol diin lapad gyud nga bahin ang naabo sa sunog, naa say grassfire sa Surigao ug ang dakong sunog sa kalasangan sa Kalimantan sa Indonesia.

Ang aso ug abo niini gipalid sa hangin ug naabot na dinhi sa Pilipinas ug nihabol sa atong kalangitan ug nabutang sa risgo ang panglawas sa mga tawo.

Ang Department of Health mipahimangno na sa publiko nga magmatngon ug maayo sa panglawas karong mga panahona tungod sa peligro gikan aning paghanggab sa hangin karon nga naay sagol aso ug abo.

Partikular ana kanang mga tawong dunay sakit sa baga ug kadtong hinay og respiratory system sama anang mga hubakon. Gawas ana, kuyaw sab ni kaayo para sa mga tiguwang ug sa mga masuso kay humok sila masakit.

Ang Environmental Management Bureau Region VII nipagawas og advisory kagahapon, Septembre 3, 2026 nga nagpahibalo sa kalidad sa hangin sa Metro Cebu nga matawag ng “acutely unhealthy” para sa tawo.

Ang Air Quality Index (AQI) nga na-detect sa mga monitoring stations sa Metro Cebu ug Toledo City niabot na og 252 AQI, lapas na kaayo ni sa luwas nga kalidad sa hangin nga 200 AQI.

Gitambagan ang tanan nga kung dili gyud malikayang mogawas, mas maayong magsul-ob og N95 o KN-95 level nga face mask. Kung dili importante ang tuyo sa gawas, mas maayo magpuyo nalang.

Kaning mga nahitabo karon sa kalibotan gituohang kabahin ni sa epekto sa climate change. Kausaban nga daw wala nay paglaum nga mapugngan tungod sa kagrabe na sa pagkaguba sa kalikopan karon.

Mas maayong tumanon ang tambag ug pahimangno sa DOH nungka magpaabot nga masakit na hinuon ug magkaproblema pa sa kwarta ang uban para lang sa pagpatambal, gawas pa sa kahasol nga ibunga niini sa pamilya.

Show comments