Kining boundary kon utlanan, mao ni sagad nga awayan sa managsilingan ug sa mga tawong kasikbit ang ilang mga yuta. Usa sa mga hinungdan nga moresulta kini sa away kun ang usa kanila molapas na sa iyang utlanan ilabi na kun wa ma koral ang ilang property kon yuta. Busa kining pangutana og problema sa boundary maoy atong tubagon karon.
* * *
Dear Atty Divine,
Wa gyud koy sipyat nga mobasa sa imong column sa Banat News. Nagsuwat ko nimo Atty. kay aduna koy problema sa among silingan. Tupad mi og balay unya karon iyang gi-usab ang iyang balay kay iyang gipadak-an. Ang among problema Atty. kay ang atop sa iyang balay milapas na man sa iyang boundary ug milabang na man ang iyang atop ngari sa akong balay. Unsa may akong buhaton niini Atty. kay silingan kaayo mi basin mao ra unya ni hinungdan nga magkabikil mi. Palihug tambagi ko kun unsay akong buhaton? — Rolly
* * *
Dear Rolly,
Salamat sa imong pagsuwat ug mas maayo nga nangutana ka kun unsay maayo nimong buhaton inay imong awayon dayon ang imong silingan. Basi sa atong balaod sa Article 437 sa Civil Code, ang tawo nga nanag-iya og luna o yuta, siya mao sab ang tag-iya sa ibabaw nga bahin ug sa ilawom nga bahin sa maong yuta hinungdan nga mamahimo siyang makatukod og building ug mamahimo siyang magkawot sa ilawom nga bahin niini basta wa lang siya’y masupak nga balaod o mga ordinansa sa siyudad o lungsod sama sa zoning ordinance ug uban pa. Kun ang atop sa imong silingan milabang na sa imong panimalay makonsiderar na nga mi-encroach na siya kon milapas na siya sa imong property ug tungod niini mamahimo kang mo-demand kaniya sa pagpatangtang sa maong atop nga milapas sa iyang utlanan. Aron malikayan ang away mas maayo nga imo siyang sultian nga milapas na siya sa boundary ug ingna nga imong ipatangtang ang atop nga milapas sa inyong utlanan. Kun ugaling di siya motuman sa maong hangyo mamahimo nimo siyang ireklamo sa inyong barangay aron siya ipatawag ug aron inyo kining mahusay. Mas maayo nga sulbaron ninyo ang maong problema sa barangay aron di na mo makagasto pa sa pagdangop sa Korte. — Atty. Divine
Ang uban natong kaigsuonan magpatay gyud tungod lang sa away sa utlanan sa yuta, nakalimot sila nga kun mahanaw ta aning kalibutana ug mangamatay ta, bisan unsa pa nato ka yutaan, wa gyud tay mabitbit niana bisan usa na lang ka balde. Ang mga boundary disputes mamahimong resolbahon sa malinawon nga paagi ug kun di gyud madala og areglo mas maayong modangop na lang sa korte kay aduna may balaod nga kinahanglan nato nga pagasundon inay ipaagi sa kaisog ug pagpanlupig.
* * *
Kun aduna moy pangutana, ipadala lang sa: LEGAL CORNER Atty. Divine Marcial-Flores, c/o Banat News, corner D. Jakosalem and V. Gullas Sts., Brgy. Sto. Nino, 6000 Cebu City or email sa flores_divina@yahoo.com.