Dakong problema dinhi sa Cebu City ang paghipos sa atong mga basura kay nihit kaayo ang mga landfill nga nakatuman sa lagda sa balaod aron kalabayan sa mga sagbot.
Dunay pipila ka landfill nga gitugotan sa kagamhanan pinaagi sa Department of Environment and Natural Resources nga malabayan og mga basura, apan dili pa gyud gani sigurado nga nakatuman ni sa balaod.
Karong tuiga, gipahunong sa DENR ang operation sa usa ka landfill sa Barangay Binaliw, Cebu City human niadtong trahedya sa miaging Enero nga midahili ang daw bukid nga basura og nakapatay’g 37 ka tawo.
Dunay laing landfill sa lungsod sa Consolacion nga mahimong kalabayan og mga basura, apan dili usab kini makasapar pagdawat sa tanang mga basura gikan sa Cebu City ug sa ubang Local Government Units.
Ang tagdumala sa landfill sa Binaliw, andam nga mobalik sila sa pag-operate. Ang Cebu City government andam sab nga anha na molabay pagbalik og basura sa Binaliw kay duol ra, ug gamay ra’g magasto ang siyudad.
Apan ang dakong tahas karon anaa na sa DENR. Kinahanglang sutaon gyud nila nga ang maong landfill nakatuman ba sa balaod sa pag-operate og landfill.
Ang Republic Act No. 9003, kun Ecological Solid Waste Management Act maoy naglatid og balaod kabahin sa pagmugna og landfill. Ang Section 41 sa maong balaod naglatid sa pagbutang og “liner,” sa ilawom, sa kilid, ug sa ibabaw sa landfill kon puno na ang labayanan og basura.
Ang pangutana, giayo kaha pagsuperbisar sa DENR nga gituman kining maong lagda? Wa kaha’y hukos-pukos nga gihimo ang mga inspector nga misusi sa landfill sa wa pa kini hatagi og pagtugot nga maka-operate?
Ang landfill liner gituyo aron nga ang duga sa basura dili motuhop ngadto sa ilawom sa yuta ug moipon sa mga tinubdan sa tubig, ug makadaot sa atong katawhan.
Gidili na karon ang Open Dumpsite” apan kon tan-awon nimo ang gitawag nila’g landfill, daw susama ra gihapon sa open dumpsite kay wa man tumana ang mga lagda.
Tabla ra nga gipundok ang mga basura, ug wa gyud pangtaboni og landfill kon baga na ang mga gilabay nga mga sagbot.
Kinahanglan gyud nga seryoso ang DENR nga mopatuman sa balaod, ug ang kadagkoan sa kagamhanan motutok kon wa ba kini himoa nga gatasan sa kurakot nga mga opisyal ang mga tagdumala og landfill.
Dinhi sa Cebu City, si Mayor Nestor Archival kay usa man kaha siya ka environmentalist, lihok ug sutaa kon ang landfill nga gustong mobalik pag-operate diha sa Binaliw, nakatuman ba sa balaod.