EDITORYAL — Kahandaan sa lindol

NAKAKIKILABOT isipin kung ano ang maa­aring kinahinatnan kung ang magnitude 7.8 na lindol na tumama sa Sarangani, General Santos City ay tumama sa oras na kasagsagan na ng klase. Tiyak maraming estudyante at guro ang magbubuwis ng buhay sa biglaang trahedya.

Noong Lunes, pagsapit ng 7:37 ng umaga, unang araw ng klase, niyanig nang malakas na lindol ang lugar ang Sarangani at mga karatig-probinsiya. Ang inaasahang pananabik ng mga mag-aaral sa pagbabalik eskuwela ay napalitan ng takot. Maraming estudyante ang nag-iyakan. Pati ang mga magulang na maghahatid sa kanila ay nahintakutan at hindi malaman ang gagawin.

May mga kumpirmadong namatay, sugatan, at sumunod pa ang banta ng tsunami na ma­aring umabot sa mahigit isang metro ang taas.

Ayon sa mga eksperto mula sa UP National Institute of Geological Sciences, ang pagyanig­ ay halos 23 beses na mas malakas kaysa sa inis­yal na ulat na magnitude 7.0.

Bagamat karapat-dapat papurihan ang agarang utos ng pamahalaan at ng Department of Education na isuspinde ang mga klase at ilikas ang mga nasa baybayin upang unahin ang kalig­tasan ng lahat, ang sakunang ito ay nag-iiwan ng isang napakabigat na katanungan: Gaano ba katibay ang mga gusaling pinapasukan natin araw-araw?

Dito pumapasok ang mapait na katoto­hanan­. Taun-taon, nagsasagawa ang bansa­ ng mga earthquake drill sa mga paaralan at opisina. Itinuturo sa atin ang hakbang na “duck, cover, and hold,” ngunit walang silbi ang anu­mang pagtatago kung ang mismong kisame at semento ay babagsak sa katawan at ulo.

Ngayon ay maiisip kung paano na ang buong bansa kung sakaling tumama ang kinatatakutang “The Big One”?

Ang trahedya at pagkawasak sa Soccsksargen ay hindi lamang isang lokal na krisis; ito ay ang pinakamabigat na stress test at babala para sa buong Pilipinas. Ang tunay na kahandaan ay hindi lamang nasusukat sa bilis ng rescue ope­rations o pag-anunsyo ng class suspension, kundi sa masinsinang mitigation at pagpapatibay ng mga istruktura bago pa man yumanig ang lupa.

Hindi na sapat ang mga pampublikong drill. Panahon na upang seryosohin ng national at local­ na pamahalaan ang malawakang structural audit­ at agarang pagpapaayos ng mga maru­ru­pok na paaralan, ospital, simbahan at gusali.

Magkaroon ng masinsinang pag-iinspeksiyon kung maari pang gamitin ang mga gusali, hotels, ospital, schools, mga tulay at iba pang istruktura

Ang susunod na lindol ay hindi maghihintay kung handa na tayo o hindi.